Wpisy w kategorii: Błędy językowe

 

Błędy językowe… Jak ich unikać i tym samym dbać o swój wizerunek?

 

Zbuduj i/lub wzmocnij swoją markę oraz własny czy też firmowy wizerunek w sieci w oparciu o poprawną polszczyznę. Sprawdź tutaj wpisy na temat popularnych błędów językowych i weź byki za rogi ;)

jubilat czy solenizant, #StopBykom

Jubilat czy solenizant?

40-lecie działalności własnej firmy? Jubilat. 30-lecie pracy zawodowej? Jubilat. 20-lecie małżeństwa? Jubilat. 10. urodziny? Solenizant! A o co chodzi? Już wyjaśniam. Otóż dziś są (były) moje urodziny, a jutro imieniny mojej córki. Cały dzień dostawałyśmy życzenia „dla jubilatki i solenizantki”. Niesłusznie! I stąd pomysł na niniejszy post. Solenizantem lub solenizantką jest osoba obchodząca zarówno imieniny, …

Jubilat czy solenizant? Czytaj dalej »

Cyfry liczby cyfra liczba

Cyfry a liczby. Czym się różnią?

Cyfry nie kłamią? Cyfra dziewiętnaście? Cyfry są bezwzględne? Kontynuując wątek błędów językowych związanych z liczbami, dziś na warsztat biorę cyfry i liczby. Ich, podobnie jak słów „liczba” i „ilość”, także nie stosuje się wymiennie. Cyfry to znaki graficzne służące do zapisywania liczb, podobnie jak litery alfabetu to znaki graficzne do zapisywania wyrazów. Cyfr jest więc …

Cyfry a liczby. Czym się różnią? Czytaj dalej »

Liczba ilość

Ilość czy liczba? Kiedy je stosować?

Ilość pracowników czy liczba pracowników? Liczba miejsc na konferencji czy ilość miejsc na konferencji? Ilość zakażeń czy liczba zakażeń? Kolega przypomniał mi ostatnio, że miałam napisać o tym, czy „ilość” i „liczba” mogą funkcjonować wymiennie. Nie, nie mogą. I choć w języku potocznym takie błędy można od biedy wybaczyć, to w języku formalnym, oficjalnym oraz …

Ilość czy liczba? Kiedy je stosować? Czytaj dalej »

przysłowiowe, przysłowiowy, #StopBykom

Co może być przysłowiowe?

„Za przysłowiowy grosik” – powiedział kominiarz wręczając mi kalendarz na szczęście. „Wystarczy przysłowiowe dziękuję” – powiedział kierowca, który zatrzymał się by mi pomóc wymienić oponę. „Puknij się w przysłowiową głowę” – powiedziała jedna znajoma do drugiej. Hm… Jakie przysłowia mieli na myśli??? Czy w ogóle jakieś? A może tylko tak palnęli z tym „przysłowiowym”? „Przysłowiowe” …

Co może być przysłowiowe? Czytaj dalej »

tudzież, oraz, i, a także

„Tudzież” nie oznacza „lub” ani „albo”!

Sama robiłam ten błąd: używałam „tudzież” w znaczeniu „lub” / „albo”. Ale to było niepoprawnie! Bo słowo to, użyte prawidłowo, oznacza „i”, „oraz”, „a także”. Formalnie „tudzież” to – wg SJP PWN – spójnik używany do łączenia zdań lub innych wyrażeń, które odnoszą się do tych samych przedmiotów, osób lub faktów. Innymi słowy nie można …

„Tudzież” nie oznacza „lub” ani „albo”! Czytaj dalej »

za granicą, zagranicą, za granicę, zagranicę, #StopBykom

Za granicą czy zagranicą? Za granicę czy zagranicę?

Koniec wakacji… Moje były długie – ale już wracam do publikowania 🙂 , aktywne, spędzone w Polsce i za granicą. Oj, a może powinnam napisać zagranicą…? Oczywiście w powyższym kontekście jedynie poprawne jest użycie zwrotu „za granicą”. A czemu o tym piszę? Ponieważ w korespondencji firmowej, różnych dokumentach, publikacjach czy materiałach często używamy tych słów, …

Za granicą czy zagranicą? Za granicę czy zagranicę? Czytaj dalej »

Hymn Polski. Złączym, a nie złączył. #StopBykom

Hymn Polski. Złączym!

Miałam zamiar napisać o innym językowym problemie, ale wczorajszy mecz naszej reprezentacji w #Euro2020 przypomniał mi o pewnym błędzie. Chodzi mianowicie o błąd popełniany w trakcie śpiewania hymnu. Aby do niego nawiązać, najpierw treść, jaką hymn Polski ma w refrenie: Marsz, marsz, Dąbrowski,Z ziemi włoskiej do Polski.Za twoim przewodemZłączym się z narodem. Złączym, a nie …

Hymn Polski. Złączym! Czytaj dalej »

Opust czy upust? Marża czy narzut?

Opust czy upust? Marża czy narzut?

W komentarzu pod jednym z postów na LinkedIn dostałam pytanie o opust i upust. Przyznam, że odpowiedź na nie mnie samą zaskoczyła (to tak na fali przyznawania się do tego, że i ja czasem muszę potwierdzić / sprawdzić / uzupełnić swoją wiedzę). Otóż, w stosunku do obniżania ceny, używałam dotąd określenia „upust”. A tu niespodzianka: …

Opust czy upust? Marża czy narzut? Czytaj dalej »

Webinar czy webinarium?#StopBykom, #webinar, #webinarium, #webinary, #webinaria

Webinar czy webinarium?

Dziś temat podrzucony przez kolejną koleżankę. A że temat na czasie, to tym chętniej się go podejmuję. Jak należy mówić: uczestniczyłam w webinarze czy uczestniczyłam w webinarium? Webinar czy webinarium? Od razu powiem, że obie formy są prawidłowe. Słów webinar / webinary i webinarium / webinaria można używać wymiennie. Ich definicja, wg Wielkiego słownika języka …

Webinar czy webinarium? Czytaj dalej »

Gdzie postawić przecinek przed wyrazem "który"

Przecinek przed „który”.

Przyjaciółka podrzuciła mi takie zdanie: „Podjęto decyzję w ramach, której zostały powzięte następujące kroki…”. Jakże często widzę w tekstach ten błąd! Wpojono nam przecież, że przed „który / która / które” trzeba postawić przecinek. Tak, ale niektórzy piszący najwyraźniej traktują to zbyt dosłownie i zapominają o innych – w cytowanym przykładzie nadrzędnych – regułach. Owszem, …

Przecinek przed „który”. Czytaj dalej »

Ach, aha, cha, ha

Ach, aha, cha i ha – zasada trzech liter.

Ach, aha, cha czy ha – jak je właściwie zapisać? Zapamiętaj „trzy litery”, to nie zrobisz błędu wzdychając czy przytakując na piśmie: Ach, aha Och, oho Ech, ehe Uch, uhu Jeśli jednak zauważysz gdzieś zapis oh czy eh, to też będzie to w porządku. Dla wyrazów dźwiękonaśladowczych śmiechu, zasada „trzy litery” również obowiązuje, ale nie …

Ach, aha, cha i ha – zasada trzech liter. Czytaj dalej »

dr, nr, wg, mgr, bp, mjr, płk, min, zł, gr, km, kg, dag, g, l, ha

Skróty bez kropki: wg, dr, mgr, nr, mjr, płk, bp…

Co wyrazy z grafiki mają ze sobą wspólnego? Są to wyrazy, których skróty występują bez kropki. Tłukli nam w szkole do głowy, że jeśli skrót zaczyna się i kończy tymi samymi literami co cały wyraz, od którego ów skrót pochodzi, to nie stawiamy po nim kropki. Nie ma więc kropki po wg, dr, mgr, nr, …

Skróty bez kropki: wg, dr, mgr, nr, mjr, płk, bp… Czytaj dalej »

#StopBykom, Państwo to wy czy oni, Państwo umiecie czy Państwo umieją, Państwo wiecie czy Państwo wiedzą

Państwo to Wy czy oni?

Czy czujecie się Państwo urażeni, gdy piszę do Państwa w 2 osobie liczby mnogiej? Czy też wolą Państwo, aby zwracać się do Państwa używając 3 osoby liczby mnogiej? Jak to jest? Państwo to Wy czy oni? Pierwszy punkt widzenia: Zwracam się bezpośrednio do Państwa (czy też mówię lub piszę wprost do jakiegoś grona odbiorców). Kieruję …

Państwo to Wy czy oni? Czytaj dalej »

s i z przed h i ch, kiedy s kiedy z, jak schabowy

Schabowy: s i z przed h i ch.

Dawno temu, liceum, lekcja języka polskiego. Omawiamy reguły pisania s i z przed h i ch na przykładzie czasowników dokonanych. Mamy wymieniać te, w których użyjemy s. Z klasy pada więc: schować, scharakteryzować, schłodzić, schronić, schwytać, schodzić… I nagle okrzyk kolegi z tylnej ławki: „Maaam! Schabowyyy!” Tą anegdotą chciałabym wspomóc zapamiętanie zasady dotyczącej pisania s …

Schabowy: s i z przed h i ch. Czytaj dalej »

Ewoluować vs ewaluować, ewoluować czy ewaluować

Ewoluować vs ewaluować.

# ewoluować # ewaluować # wizerunek # MarkaWłasna Pół roku temu opublikowałam na LinkedIn pierwszy post o swoich planach pisania nt. potrzeby stosowania poprawnej polszczyzny w materiałach internetowych. Nie spodziewałam się wówczas, że dostanę tak pozytywny odzew na ten temat. Dziś ta inicjatywa rozwinęła się w całkiem pokaźną akcję! A ja stale dostaję sygnały o …

Ewoluować vs ewaluować. Czytaj dalej »

sędzina, #StopBykom, sędzia, pani sędzia, żona sędziego

Sędzina czy pani sędzia?

Gdy w „Domu z papieru” usłyszałam, że zwracają się do pani inspektor per inspectora, pomyślałam, że fajny ten hiszpański, bo podkreśla rodzaj żeński nazwy stanowiska. Oczywiście nie tylko hiszpański! Inne języki, w tym nasz, także mają lub miewają formy żeńskie dla określenia zawodu czy pełnionej funkcji. Dyrektorka, kierowniczka, policjantka, nauczycielka, agentka. Ale nie sędzina (o …

Sędzina czy pani sędzia? Czytaj dalej »

Jak, gdy, kiedy, jeśli, skoro

Nic nie razi tak jak jak.

Jak, gdy, jeśli, skoro – kiedy stosować? Kto tak robi, niech się wstydziJaki jak jest, każdy widzi. „Jak” jest z nami od dawna. Jest wygodny, bo krótki; uniwersalny, bo nie trzeba pamiętać trzech innych słów; kosmopolityczny (od Nepalu po rosyjskie kak); no i powszechnie, a to znaczy, że statystycznie błędnie stosowany. Błąd 1. „Jak wrócę …

Nic nie razi tak jak jak. Czytaj dalej »

Gramy jak kilogramy. Odmiana jednostki wagi "gramy".

Gramy jak kilogramy.

To jest, jak dotąd, najkrótszy post na blogu #StopBykom. Tym razem chodzi o gramy. Otóż w sklepach internetowych często widzę, a w stacjonarnych często słyszę, że produkt waży ileś tam g̷r̷a̷m̷. A czy worek cementu waży 25 kilogram?! To oczywiście pytanie retoryczne – żeby lepiej zapamiętać. Gramy odmieniamy bowiem dokładnie tak samo jak kilogramy. Mówimy …

Gramy jak kilogramy. Czytaj dalej »

punkty procentowe, procent, procenty, %, punkt procentowy, p.p.

Punkty procentowe a procenty.

To nie jest post polityczny, aczkolwiek komentarze nt. ostatnich wydarzeń w Polsce skłoniły mnie do jego napisania. Tym razem będzie to post – ciekawostka! – polonistyczno-matematyczny :). Chodzi o punkty procentowe i procenty. Nieodróżnianie ich jest błędem powielanym i utrwalanym m.in. w mediach. Utożsamianie punktu procentowego z rzeczywistą zmianą procentową jest nagminne, a określenia te …

Punkty procentowe a procenty. Czytaj dalej »

W cudzysłowie - prawidłowa odmiana.

W cudzysłowie jak… w rowie!

Dziś będzie króciutko: w cudzysłowie, a nie w c̷u̷d̷z̷y̷s̷ł̷o̷w̷i̷u̷, podobnie jak w rowie, a nie w rowiu. Jest jeszcze inna – mniej cenzuralna – podpowiedź, jak to zapamiętać. Przyznam, że wahałam się czy wypada jej użyć. Ostatecznie jednak uznałam, że na język składają się także wyrazy niekoniecznie eleganckie, nie ma się więc co krygować. Zresztą… …

W cudzysłowie jak… w rowie! Czytaj dalej »

Prawidłowe użycie słów tę i tą.

Tę i tą. W tę stronę, tą drogą.

Ze zdziwieniem przeczytałam następujący komentarz: „W potocznej polszczyźnie mówionej aprobuje się używanie formy tą także w bierniku, ale w piśmie należy przestrzegać różnicy między tę i tą„. Ze zdziwieniem, bo co ma do rzeczy forma mówiona vs pisana? Albo wysławiamy się prawidłowo, albo nie. Albo wiemy jak jest poprawnie, albo nie. I już. Niewłaściwe zwroty kaleczą i zaśmiecają język, nie …

Tę i tą. W tę stronę, tą drogą. Czytaj dalej »

Pytam kogoś, a nie się

No pytam się! Czy faktycznie siebie pytasz?

Uczeń: pytam się nauczycielki o zdanie. Pracownik: idę się spytać szefa. Człowiek z MZ: proszę się pytać lekarzy, którzy się opiekują pacjentami. Pan z popularnego w social mediach filmiku: znajomi dzwonią i pytają się mnie… Czy, na podstawie wyżej wymienionych przykładów, zastanawiasz się czego znów się czepiam? Otóż czepiam się SIĘ. Skoro pytamy kogoś, to …

No pytam się! Czy faktycznie siebie pytasz? Czytaj dalej »

Dlatego że, a nie "dlatego bo"

Dlaczego? Dlatego, że…

Dlaczego pracujesz zdalnie? Jak zazwyczaj odpowiadasz na pytanie: dlaczego? Wiele osób może nawet nie mieć świadomości, że w swoich wypowiedziach używa nieprawidłowych form czy zwrotów. Być może używano ich w ich rodzinie, pracy lub otoczeniu „od zawsze”; a może stosują regionalizmy; albo też nikt im nie powiedział, że mówią niepoprawnie. Nie należy się jednak obrażać, …

Dlaczego? Dlatego, że… Czytaj dalej »

Jaś i Małgosia, a nie Jasiu i Małgosia. Wołacz. Mianownik.

Czy znasz bajkę „Jasiu i Małgosia”?

Dziś nie będzie o bajkach, bynajmniej. Aczkolwiek spytam, czy znasz może taką jak „Jasiu i Małgosia”? Albo wierszyk „Idzie Grzesiu przez wieś”? A może „Stachu Pytalski”? Nie? Ja też nie 🙂 Ponieważ od przedszkola wiem, że prawidłowa forma – i w bajce, i w życiu – to Jaś, Grześ i Staś. Skąd więc się wzięły …

Czy znasz bajkę „Jasiu i Małgosia”? Czytaj dalej »

Dwaj, dwoje, obaj, oboje, dwie, obie

Starsi panowie dwaj…

Starsi panowie, Starsi panowie, Starsi panowie dwaj… Już szron na głowie, już nie to zdrowie, a w sercu ciągle maj. Starsi panowie dwaj, a nie dwoje, prawda? Niby temat prosty, a jednak sprawiający niektórym kłopoty, zwłaszcza – właśnie – w przypadku określania mężczyzn. Wyjaśnię to na parze, ale zastosowanie jest analogiczne dla większej liczby osób. …

Starsi panowie dwaj… Czytaj dalej »

TO vs TE, rodzaj nijaki liczby pojedynczej.

TO (nie TE) w liczbie pojedynczej.

To czy te? Kiedy i który zaimek wskazujący stosować? Spójrz na poniższe przykłady: Minister Edukacji: „(…) te nauczanie na odległość”. Poważny prowadzący znany program publicystyczny: „(…) te pierwsze połączenie”. Jeden z moich ulubionych komentatorów siatkówki: „(…) te przejście przez strefę bloku”. Przykłady mogłabym mnożyć. Czy są prawidłowe? Otóż nie! Nie są. Są błędne, ponieważ we …

TO (nie TE) w liczbie pojedynczej. Czytaj dalej »

Ekskluzywny, ekskluzywnie, luksusowy, elitarny, elegancki

Ekskluzywny, czyli jaki?

„Ekskluzywny post dla czytelników #StopBykom”. „Post ekskluzywnie dla czytelników #StopBykom”. Gdybym na poważnie wypuściła takie tytuły, to prawdopodobnie miałabym na myśli, że ten post jest: jakiś specjalny, wyjątkowy; przeznaczony tylko dla wybranego grona odbiorców. Czy słusznie? Wg mnie nie. Nawet jeśli w drugim przypadku słowniki podają właśnie takie znaczenie słowa „ekskluzywny” (SJP PWN): przeznaczony dla …

Ekskluzywny, czyli jaki? Czytaj dalej »

Dedykować - co oznacza i jak stosować

Dedykować. Jak stosować?

Post chcę dedykować wszystkim wymyślającym dedykowane promocje, dedykowane strefy, dedykowane infolinie, dedykowane kursy, dedykowane kanały dotarcia i inne dedykowane pomysły. Dedykować oznacza ofiarować i/lub poświęcić coś komuś. Dedykacja, to informacja tym, że komu coś zostało podarowane lub poświęcone. Dedykować można więc np. utwór literacki, muzyczny, publikację czy dzieło sztuki, umieszczając w nim lub na nim …

Dedykować. Jak stosować? Czytaj dalej »

#StopBykom, 1 czerwca, odmiana miesięcy, miesiąc w dacie, jak odmieniać datę

1 czerwca czy 1 czerwiec? Jak odmieniać datę?

Dzień Dziecka, czyli…? 1 czerwca! Jednak nie dla wszystkich jest to oczywiste… Zatem, jak odmieniać datę? W odniesieniu do daty nie piszemy i nie mówimy 1 czerwiec! W dacie używamy miesiąca w dopełniaczu: dziś jest pierwszy dzień (kogo? czego?) czerwca. Podpowiedź dla tych, którym trudno zapamiętać: dodaj sobie w myślach słowo „dzień” pisząc czy mówiąc …

1 czerwca czy 1 czerwiec? Jak odmieniać datę? Czytaj dalej »

#StopBykom, bynajmniej vs przynajmniej, bynajmniej ≠ przynajmniej

Bynajmniej vs przynajmniej.

Jak najprościej zapamiętać prawidłowe użycie bynajmniej i przynajmniej? Ot tak, jak na obrazku: bynajmniej ≠ przynajmniej. Właściwie na tym mogłabym skończyć. Po prostu: „bynajmniej” nie oznacza tego samego co „przynajmniej” i tyle na ten temat. Aha, i jeszcze, żeby bilbordy z tą informacją, podobne do tego jaki przygotowałam na ilustracji, stały w całej Polsce 🙂 …

Bynajmniej vs przynajmniej. Czytaj dalej »

metodologia metodyka metoda

Metodyka czy metodologia?

Czy w swojej pracy słyszycie lub czytacie o metodologii danych, metodologii prowadzenia projektów, metodologii analiz? A czy te sformułowania odnoszą się do nazwy dyscypliny naukowej albo do zespołu naukowo opracowanych metod? Nie? Są więc błędne! Powinno być tu zastosowane słowo „metodyka”. Dlaczego? Ano dlatego, że metodologia to nauka – nauka o metodach badań naukowych stosowanych …

Metodyka czy metodologia? Czytaj dalej »

rok dwa tysiace dwudziesty, rok dwutysięczny

Rok dwa tysiące dwudziesty. Rok dwutysięczny. Rok – odmieniaj prawidłowo!

Rok dwa tysiące dwudziesty czy dwutysięczny dwudziesty? A czy urodziła się Pani w tysięcznym dziewięćsetnym siedemdziesiątym czwartym? Nie? A może Pan urodził się w tysięcznym dziewięćsetnym sześćdziesiątym dziewiątym? Też nie? No nie! Urodziliśmy się w tysiąc dziewięćset siedemdziesiątym ósmym, w tysiąc dziewięćset osiemdziesiątym piątym, tysiąc dziewięćset dziewięćdziesiątym pierwszym czy tysiąc dziewięćset dziewięćdziesiątym dziewiątym i… …i …

Rok dwa tysiące dwudziesty. Rok dwutysięczny. Rok – odmieniaj prawidłowo! Czytaj dalej »